
Yeni texnologiyalar müharibədə qələbəni təmin etmir
Hərbi sahədə texnoloji üstünlüyə həddindən artıq güvənmək strateji səhvlərə və ağır nəticələrə yol aça bilər.
AzadAzərbaycan xəbər verir ki, süni intellekt, hipersonik raketlər və dron sürüklərinə edilən yatırımlar gələcək qarşıdurmalarda qələbəyə zəmanət vermir. Texnoloji üstünlüyə ifrat inam strateji səhv hesablamalara, rəqibin düzgün qiymətləndirilməməsinə və gözləniləndən daha uzun çəkən ağır münaqişələrə səbəb ola bilər. Hərbi planlaşdırma zamanı yalnız yeni silahların imkanları deyil, həm də siyasi məqsədlər, insan itkiləri və rəqibin uyğunlaşma bacarığı mütləq nəzərə alınmalıdır.
Bunu Johns Hopkins Universitetinin professoru və ABŞ Müdafiə Nazirinin keçmiş köməkçisi Mara Carlin Foreign Affairs jurnalındakı məqaləsində qeyd edib. Ukraynadakı müharibə göstərir ki, ən qabaqcıl texnologiyalar belə sadə, lakin effektiv həllərlə yanaşı mövcuddur. Məsələn, Rusiya ballistik raketlər və idarə olunan bombalarla şəhərləri hədəfə alarkən, Ukrayna hərbçiləri obyektləri adi balıqçılıq şəbəkələri vasitəsilə dronlardan qoruyurlar. Eyni zamanda, ucuz qiymətə başa gələn pilotsuz uçuş aparatları daha bahalı hərbi texnikaya ciddi ziyan vura bilir.
Tarix dəfələrlə yüksək texnologiyaların gücünə bağlanan ümidləri boşa çıxarıb. 1991-ci ildə İraq ordusunun sürətli məğlubiyyətindən sonra ABŞ İraq və Əfqanıstanda uzun sürən üsyan müharibələri ilə üzləşdi. Müasir silahlar da Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynanı işğal etməsindən sonra sürətli uğur qazanmasına yardım etmədi.
Hərbi nəzəriyyəçi Karl fon Klauzevitz qeyd edirdi ki, müharibə canlı qüvvənin cansız kütləyə təsiri deyil, hər zaman iki canlı qüvvənin toqquşmasıdır. Texnologiya müttəfiqlər arasındakı siyasi fikir ayrılıqlarını aradan qaldırmır və mülki əhalinin təhlükəsizliyinə tam zəmanət vermir. Avtomatlaşdırılmış hədəf seçimi sistemləri insanlar tərəfindən müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində işləyir və bu, səhvlərin və əlavə qurbanların qarşısını tam almır.




