Nağd pul və ya bank kartı: Gündəlik alış-verişdə hansı daha sərfəlidir

AzadAzərbaycan xəbər verir ki, rəqəmsal texnologiyaların inkişafı və bank xidmətlərinin genişlənməsi insanların gündəlik maliyyə vərdişlərini köklü şəkildə dəyişib. Buna baxmayaraq, fiziki puldan istifadə edənlərin sayı da az deyil. Ekspertlərin fikrincə, ödəniş vasitəsinin seçimi təkcə rahatlıqla deyil, həm də gəlir səviyyəsi, şəxsi maliyyə intizamı və xərcləmə vərdişləri ilə birbaşa bağlıdır.

İqtisadiyyat İnstitutunun şöbə müdiri, profesor Rəsmiyyə Abdullayeva bildirib ki, kartla ödəniş zamanı pulun ayın sonuna çatmaması təkcə gəlirin azlığı ilə deyil, psixoloji faktorlarla da əlaqədardır. Nağd pulla ödəniş zamanı vəsait fiziki olaraq əldən çıxdığı üçün insan müəyyən narahatlıq hiss edir və xərclərinə daha diqqətlə yanaşır. Kart vasitəsilə aparılan ödənişlərdə isə məbləğ görünmədən hesabdan çıxdığı üçün kiçik xərclər diqqətdən yayınır və ayın sonunda böyük rəqəmə çevrilir.

Araşdırmalar göstərir ki, bank kartından, xüsusən də kredit kartlarından istifadə edənlər orta hesabla daha çox vəsait xərcləyirlər. Nağd pul istifadəçiləri isə pul qutusundakı azalmanı dərhal gördükləri üçün büdcələrini daha rahat nəzarətdə saxlaya bilirlər. Eyni zamanda, kart sistemləri istifadəçilərə keşbek, bonus və elektron xərc tarixçəsi kimi üstünlüklər təqdim edir ki, bu da maliyyə analizi üçün əlverişlidir.

Təhlükəsizlik baxımından nağd pul itdikdə bərpası mümkün olmur, lakin kart itirildikdə dərhal bloklana bilir. Digər tərəfdən, kart istifadəçiləri kiberkələkəzluq, fişinq və məlumatların oğurlanması riskləri ilə üz-üzə qalırlar. Əməliyyat bildirişlərini aktiv saxlamaq və konfidentsial məlumatları paylaşmamaq bu riskləri azaldır.

Rəsmi statistikaya əsasən, 2025-ci ildə ölkə daxilində ödəniş kartları ilə aparılan nağdsız əməliyyatların həcmi 26 faiz artaraq 99,1 milyard manata çatıb və ölkədaxili dövriyyədə nağdsız ödənişlərin payı 67,6 faizə yüksəlib. Əməkhaqqı kartları üzrə ödənişlərin yarıdan çoxu nağdsız həyata keçirilib. Ekspertlər büdcəni səmərəli idarə etmək üçün hər iki vasitədən parallell istifadə etməyi məqsədəuyğun hesab edirlər.